Bezpłatna infolinia 800 806 900

Kiedy potrzebny jest implant ślimakowy?

SPRAWDŹ SWÓJ SŁUCH

Możesz sprawdzić swój słuch, wykonując prosty test słuchu online lub od razu umówić się na bezpłatne badanie słuchu w jednym z naszych oddziałów.

Kiedy potrzebny jest implant ślimakowy?

Implant ślimakowy to wszczepiane operacyjnie zaawansowane urządzenie elektroniczne stosowane wtedy, gdy konwencjonalne metody poprawy słyszenia nie przynoszą korzyści. Aparaty słuchowe nie w każdym przypadku są w stanie poprawić jakość życia, zwłaszcza osób z głębokimi ubytkami słuchu i resztkowym rozumieniem mowy. Roląimplantu ślimakowego jest zastąpienie działania niesprawnych komórek słuchowych. W działającym prawidłowo ślimaku energia mechaniczna zamieniana jest poprzez komórki słuchowe w impulsy elektryczne, które poprzez nerw słuchowy dostarczane są do mózgu. Elektrody wprowadzone do ślimaka zastępują więc niesprawne komórki słuchowe i w ten sposób dostarczają bodźce elektrycznych do nerwu słuchowego.

Elektroniczna proteza słuchowa składa się z dwóch zasadniczych części:

  • zewnętrznej: procesora mowy połączonego poprzez przewód transmisyjny z cewką nadawczą. Wygląd procesora do złudzenia przypomina klasyczny, zauszny aparat słuchowy, lecz zwykle jest od niego znacznie większy
  • wszczepialnej części wewnętrznej:
    • odbiornika, połączonego magnesem z cewką zewnętrzną,
    • stymulatora,
    • matrycy elektrod (wiązki elektrod).

Zasada działania implantu jest następująca:

Dźwięk z otoczenia dociera do mikrofonu(ów) procesora. To w nim następuje przetworzenie sygnału akustycznego na elektryczny, jego analiza i obróbka w procesorze DSP. Cewka transmisyjna za pomocą fal radiowych (dodatkowo nośnika zasilania implantu) przekazuje dźwięk dalej do odbiornika – cewki części wewnętrznej. Sygnał trafia następnie do procesora DSP stymulatora, gdzie przekształcany jest w kod cyfrowy, zgodnie z którym wytwarzane są impulsy elektryczne. I to one docierają do zakończeń elektrod umieszczonych w ślimaku. Nie wszystkie wszczepione elektrody są aktywne, jednak te działające mają za zadanie bezpośrednio stymulować elektrycznie nerw słuchowy - omijając uszkodzoną część ucha, umożliwiają słyszenie i rozumienie mowy.

Kto może skorzystać z wszczepienia implantów ślimakowych?

Podawane w mediach informacje na temat zbawiennego działania implantów ślimakowych nierzadko powodują wśród pacjentów konsternację. Wszyscy bowiem chcieliby osiągać poprawę słyszenia, jednak nie każdy może myśleć o implancie jako rozwiązaniu dla siebie. Oferta implantacji skierowana jest do osób dorosłych i dzieci:

  • z obustronną głuchotą,
  • z głębokim, obustronnym niedosłuchem odbiorczym z zachowaną wrażliwością wyższych pięter drogi słuchowej na stymulację elektryczną,
  • z wadami rozwojowymi ucha wewnętrznego, które nie pozwalają na jego prawidłowe funkcjonowanie,
  • użytkowników aparatów słuchowych, z którymi kontakt, pomimo prawidłowego dopasowania aparatów, jest znacząco utrudniony
  • dzieci z wyżej wymienionymi problemami, które osiągnęły 12. miesiąc życia [1].

Pacjent, który zgłosi się do lekarza rodzinnego lub laryngologa nie zostanie od razu skierowany na operacjęwszczepienia implantu. Decyzja taka zapada w specjalistycznych ośrodkach, przeważnie w Klinikach Otolaryngologii [2]. Przeprowadzane tu badania są wielokierunkowe, a kandydat do implantu przechodzi szereg konsultacji:

  • otolaryngologiczną, której przedmiotem jest poznanie przyczyny, przebiegu niedosłuchu i wieku, w którym nastąpiła utrata sł Pacjent musi przynajmniej przez 3-6 miesięcy używać aparatów słuchowych bez spodziewanych korzyści, by rozważać implant ślimakowy. Celem dalszej diagnostyki przeprowadzane sąbadania:
    • audiometrii tonalnej, określającej progi słyszenia. Do operacji kwalifikowane są osoby z odbiorczym ubytkiem słuchu ze średnią co najmniej 70 dB HL w tzw. lepszym uchu,
    • audiometrii słownej, sprawdzającej poziom rozumienia mowy. Jeżeli przy 55 lub 65 dB SPL (poziom normalnej mowy) pacjent osiąga poniżej 30-50% rozumienia mowy, wskazane jest implantowanie,
    • zysku z protezowania w wolnym polu, czyli różnicy między słyszeniem w aparatach i bez nich. Przy poprawie rzędu 20% i mniej uznaje się, że aparaty nie spełniają u danej osoby swojej funkcji,
    • audiometrii impedancyjnej, obrazującej funkcjonowanie ucha środkowego,
    • otoemisji akustycznych, sprawdzających działanie ślimaka,
    • badania potencjałów słuchowych wywołanych z pnia mózgu, oceniającego czułość narządu słuchu i miejsce jego uszkodzenia,
    • wideonystagmograficznego, badającego czynności obwodowego narządu równowagi (błędnika).
  • logopedycznej, która określa poziom funkcjonowania językowego, stopień porozumiewania się pacjenta z otoczeniem i opanowania czytania mowy z ust,
  • psychologicznej, oceniającej zdolności poznawcze badanego, osobowość i związane z niedosłuchem lub głuchotą problemy emocjonalne. Bardzo ważna jest ocena motywacji pacjenta i rodziny do przebycia leczenia i rehabilitacji oraz wyznaczenie realistycznych oczekiwań.
  • radiologicznej, w której na podstawie tomografii komputerowej diagnozowany jest stan kości skroniowej oraz budowa i drożność ucha wewnę Z kolei badanie rezonansu magnetycznego ocenia nerw przedsionkowo-ślimakowy, przewód słuchowy wewnętrzny i kąt mostowo-móżdżkowy. Wykluczane są też wady rozwojowe uniemożliwiające przeprowadzenie zabiegu.

Decyzja o implantowaniu nigdy nie jest przez lekarzy podejmowania pochopnie. To wynik wielu badań i konsultacji, które zapobiec mają możliwemu niepowodzeniu i ocenić realne szanse pomocy poprzez implant ślimakowy. Koszt zabiegu i urządzenia jest w pełni refundowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Operacja i co dalej?

Podczas trwającego 2-3 godziny zabiegu w znieczuleniu ogólnym wykonywane jest nacięcie za uchem i przygotowywane miejsce pod implant. Usunięte zostają komórki powietrzne wyrostka sutkowatego, a do ślimaka, do schodów bębenka, wprowadzone zostają elektrody. Do kości umocowana zostaje część wewnętrzna implantu. Jeszcze w czasie operacji prowadzone są pomiary, sprawdzane jest działanie urządzenia i czynność drogi słuchowej.

Rekonwalescencja trwa ok. 4 tygodni. Pacjent może w tym czasie normalnie funkcjonować, jednak nie będzie jeszcze słyszał prawidłowo.

Dopiero po założeniu i aktywacji procesora dźwięku oraz jego dopasowaniu za pomocą programu komputerowego zaczyna się rehabilitacja. Ustawienie parametrów stymulacji elektrycznej jest procesem długotrwałym i wymaga powtarzania oraz wprowadzania zmian. W tym czasie pacjent znajduje się pod opieką audiologa, logopedy i psychologa, którzy oceniają sprawność narządu słuchu i postępy. Słyszenie w implancie różni się od tego, jakie znająosoby dobrze słyszące. Trzeba przyzwyczaić się i nauczyć nowego odbioru dźwięków. Możliwe staje się jednakże samodzielne, mniej zależne od pomocy innych życie. Dzieci mają szansę na rozwój mowy i naukę, a dorośli na pracę i ułatwione funkcjonowanie w społeczeństwie.

Wszczepienie implantu nie rozwiązuje wszystkich problemów osób niedosłyszących. Przy obustronnym niedosłuchu, aby słyszeć i rozumieć mowę oraz prawidłowo lokalizować dźwięki niezbędne jest słyszenie obuuszne. Dlatego wskazane jest używanie aparatu słuchowego po stronie ucha niezaimplantowanego, a także coraz częściej –stosowanie wszczepów w obu uszach.

Implanty ślimakowe umożliwiają słyszenie i rozumienie osobom, które bez nich skazane byłyby na życie w ciszy. Dzięki nim mogą radzić sobie nawet w hałaśliwym otoczeniu. Technologia rozwinęła się na tyle, że użytkownicy implantów mają szansę korzystać z telefonów komórkowych, odtwarzaczy osobistych i innych urządzeń audio. Oferta implantów pochodzi od wielu producentów: Cochlear, MED-EL, Adavanced Bionics, Neurelec.

 

Autor: Emilia Onofryjuk

 

Przypisy:

[1]
Wyjątek stanowi obustronna głuchota będąca wynikiem zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych – wymaga szybkiej implantacji, ze względu na możliwość zarośnięcia przestrzeni ślimaka. (Wróć do artykułu)
[2]
Lista ośrodków wszczepiających implanty ślimakowe u dorosłych i dzieci: http://razemdlasluchu.pl/implanty-sluchowe/osrodki-wszczepiajace-implanty-sluchowe/. (Wróć do artykułu)

Bibliografia:

Przewoźny T. i in., Nowoczesne zasady kwalifikacji chorych do implantacji ślimakowych, Forum Medycyny Rodzinnej, T. 7, nr 6, 2013, Gdańsk, s. 342-348.